Raport czytelnictwa 2025

Badanie czytelnictwa książek od lat realizowane przez Pracownię Badań Czytelnictwa Biblioteki Narodowej objęło ogólnopolską próbę reprezentatywną 2005 osób – Polek i Polaków w wieku co najmniej 15 lat. Pokrótce omówimy wyniki ankiety opublikowane w kwietniu 2026 r. przez BN w formie komunikatu. Po pierwsze – jakie są zauważalne trendy odnotowane w raporcie?

• Stabilna baza odbiorców: lekturę przynajmniej jednej pozycji w ciągu roku zadeklarowało 41% badanych. To wynik identyczny jak w roku ubiegłym, co świadczy o trwałym zakorzenieniu nawyku czytania w społeczeństwie. Siedem lub więcej książek rocznie czyta 7% ankietowanych.
• Czytają młodzi i kobiety: głównym filarem rynku czytelniczego pozostają kobiety (47% czytelniczek w badanej populacji) oraz osoby z wyższym wykształceniem (54%). Książki czytają przede wszystkim osoby uczące się lub studiujące (64%), a największą aktywność lekturową wykazuje młodzież w wieku 15-18 lat (56%), co rokuje optymistycznie dla przyszłości branży wydawniczej.
• Dominacja miast: najwyższe wskaźniki czytelnictwa odnotowujemy w aglomeracjach powyżej 500 tys. mieszkańców (71%) oraz powyżej 200 do 499 tys. – 54%, podczas gdy w mniejszych ośrodkach i na wsiach oscylują one wokół 34-36%.

Z punktu widzenia tematyki czytanych książek, niezmiennie kluczowe są dwa segmenty:

• Literatura gatunkowa: prym wiodą kryminały, thrillery oraz romanse i proza obyczajowa (30% wskazań).
• Literatura non-fiction, w szczególności poświęcona historii XX wieku: reportaże, biografie, wspomnienia, literatura podróżnicza.
• Poradniki i publikacje popularnonaukowe – głównie zawierające praktyczne porady dotyczące rozwoju osobistego.

 
Najpopularniejszymi autorami, których nazwiska najczęściej pojawiają się wśród wymienianych przez badanych czytelników, są Remigiusz Mróz, Stephen King, Henryk Sienkiewicz, J.K. Rowling, Andrzej Sapkowski.

Źródeł pozyskiwania książek jest kilka. Najwięcej wskazań wśród osób ankietowanych (43% czytelników) ma tzw. zakup własny. Ten sposób – mimo lekkiego spadku względem lat ubiegłych, pozostaje dominującym sposobem pozyskiwania lektury. Na drugim miejscu – ex aequo z wynikami po 26% – uplasowało się wskazanie “Pożyczyłam/em od rodziny, znajomych” oraz “Dostałam/em w prezencie”.
Źródłem książek, którego znaczenie w ostatnim badaniu czytelnictwa istotnie wzrosło (z 15% w 2024, do 19% w 2025 roku), są biblioteki publiczne. Można wręcz mówić o renesansie bibliotek, które przestały być li tylko miejscem pozyskiwania lektur, ale stały się także miejscem osobistych odwiedzin, niekoniecznie związanych z wypożyczaniem książek do domu.
Warte odnotowania jest także pozyskiwanie książek z miejskich punktów bookcrossingowych – w badaniu odnotowano wzrost takich wskazań, choć nadal utrzymują się one poniżej 1%.

Wnioski dla wydawców
Raport wyraźnie wskazuje na odwrót od domowych księgozbiorów (spadek do 10% wskazań) na rzecz nowości wydawniczych – kupowanych osobiście lub wypożyczonych z publicznych bibliotek. Czytelnicy coraz częściej poszukują tytułów promowanych w mediach społecznościowych (fenoment TikToka i #BookToka to rzecz na odrębną analizę ;) ), co wymusza na drukarniach i wydawcach większą elastyczność, szybkość realizacji oraz nacisk na atrakcyjną formę edytorską nowo wydawanych pozycji.