Okładka – od projektu do efektu

Nawet najbardziej dopracowana na ekranie monitora grafika może stracić swój urok, gdy zamieni się w fizyczną okładkę bez odpowiedniego wykończenia. Okładka książki to bowiem pierwszy punkt styku z czytelnikiem – dosłownie i w przenośni. Odpowiednie uszlachetnienia zmieniają odbiór książki, wpływając na percepcję zmysłową, pogłębiając kolory i nadając nowe sensy przekazowi graficznemu.
Współczesna firma poligraficzna potrafi podnieść prestiż publikacji, stosując np. różnorodne laminaty, tłoczenia – wklęsłe, wypukłe oraz foliami (tradycyjny hot stamping lub tłoczenia cyfrowe ) czy zadruk krawędzi. W naszym artykule skupimy dziś się na laminatach i lakierach wypukłych.
Uszlachetniać można książki w każdym rodzaju oprawy – zarówno wydania w oprawie twardej, jak i miękkiej. Odpowiednio dobrana folia ma nie tylko zabezpieczać powierzchnię przed zarysowaniami, wilgocią czy wpływem promieniowania UV, zwiększając jej trwałość, ale też diametralnie zmienia wygląd okładki. Przykładowo, błyszcząca świetnie ożywia barwy dodając im energii, z kolei laminat matowy nadaje okładce głębię, elegancję i stonowany, profesjonalny wygląd. Dbałość o te detale sprawia, że jakość książki rośnie, a sam produkt zyskuje atrakcyjny wygląd, który skutecznie przyciąga wzrok potencjalnego czytelnika.

Chcesz, aby wybrane elementy okładki wręcz „wychodziły” do czytelnika? Rozwiązaniem jest nowoczesny lakier punktowy wypukły, w Totemie stosowany w technologii cyfrowej 3D Touch. Ten wyjątkowy lakier uv pozwala uzyskać spektakularne efekty wizualne i zmysłową grę światłocieni. Pod palcami wyraźnie wyczuwa się przestrzenną, wybrzuszoną strukturę, dzięki czemu tekstura staje się integralną częścią projektu graficznego. Różnymi grubościami lakieru możemy potraktować wybrane elementy projektu – zarówno na pierwszej czwartej stronie okładki, jak i na grzbiecie książki. Pozwala to dokonać subtelnych podkreśleń, uwypuklić tytuł, nazwisko autora czy drobne motywy graficzne.
W technologii cyfrowej takie efekty można realizować bez konieczności tworzenia drogich matryc – jak to ma miejsce w druku offsetowym – co idealnie sprawdza się w niskich nakładach. Na co jednak trzeba uważać? Technologia 3D nakłada pewne wymagania technologiczne w DTP. Elementy w maskach pod lakierowanie uv muszą mieć określoną grubość (minimum 0,25 mm) i odpowiedni odstęp od siebie (minimum 0,6 mm). Co niezwykle ważne, lakier 3D nie może występować na liniach cięcia, bigach oraz na zawinięciach – aplikowanie go w tych miejscach mogłoby spowodować odpryskiwanie lub pękanie powłoki podczas użytkowania.

Laminowanie to kluczowy etap, którego zadaniem jest nie tylko ozdabianie, ale też ochrona publikacji. Obejmuje ono całą powierzchnię okładki i zazwyczaj jest pierwszym procesem, któremu poddawana jest okładka. Skutecznie chroni przed wilgocią, minimalizuje zabrudzenia oraz sprawia, że krawędzie i powierzchnia nie będą się łatwo ścierać. Najpopularniejsze rozwiązanie, czyli foliowanie matowe, redukuje odblaski światła. Taki laminat nadaje okładce elegancki, stonowany charakter. Z kolei folia błyszcząca (gloss) wspaniale ożywia barwy i dodaje im intensywności, tworząc efektowny połysk.
Jeśli jednak szukasz czegoś unikalnego, świetnym wyborem będą laminaty specjalne – matowe nierysowalne (tzw. antyscratch), piaskowe, strukturalne czy soft touch. Ta ostatnia oferuje aksamitne, matowe wykończenie i sprawia, że okładka jest niezwykle miła i delikatna w dotyku. Dostępne w naszej ofercie uszlachetnienia strukturalne (np. o fakturze lnu), imitują prestiżowe materiały i nadają całości unikalny charakter.
Przy stosowaniu tych oklein warto pamiętać, że stanowią one idealne tło pod dalsze uszlachetnianie, np. aplikowanie lakieru punktowego (zabezpieczają przed wsiąkaniem lakieru w podłoże). Szczególnie folia soft touch doskonale współgra z technologią 3D, tworząc silny kontrast pomiędzy podłożem bez połysku a błyszczącym, wypukłym detalem.

Jeśli przymierzasz się do wydania książki przed rozpoczęciem projektowania okładki warto zapoznać się z wymaganiami firmy poligraficznej, której zlecamy druk naszego dzieła – niezależnie, czy jest to elegancki album, powieść beletrystyczna, czy produktowy katalog.
Rzeczywistość produkcyjna bywa bezlitosna dla projektów, w których pominięto techniczne wytyczne. Największą pułapką jest brak precyzyjnego spasowania masek uszlachetnień z rozrysem okładki. To ważne – aby maska uszlachetnień pokrywała się dokładnie z projektem okładki i uwzględniała właściwe położenie elementów dodatkowych, przy jednoczesnym zachowaniu odpowiednich formatów i marginesów. Gwarantuje to, że drukarnia cyfrowa dokładnie „wylakieruje” właściwy element (akceptowalne przesunięcie to te, które są mniejsze niż 1 mm).
Nowoczesna firma poligraficzna (także drukarnia online) udostępnia dokładne specyfikacje techniczne, z którymi grafik musi się zapoznać przed wysłaniem plików do druku. Dbałość o te techniczne niuanse gwarantuje, że gotowa książka zachowa wysoką jakość druku, a uszlachetnienia znajdą się dokładnie tam, gdzie zaplanował projektant.

Współczesny druk cyfrowy książek zdejmuje z wydawców i autorów ograniczenia, jakie kiedyś narzucał klasyczny proces offsetowy. Dziś nienaganna jakość, efektowne złocenie, elegancki lakier czy unikalna forma oprawy są dostępne na wyciągnięcie ręki – i to nawet przy niewielkich wolumenach. Warto pamiętać, że harmonijne połączenie pięknego wnętrza książki z dopracowaną, intrygującą okładką tworzy produkt, obok którego żaden czytelnik nie przejdzie obojętnie. Dbając o techniczne detale na etapie DTP, otwierasz przed swoją publikacją drzwi do segmentu premium, podnosząc rynkową wartość każdego egzemplarza.