Oprawa szyta drutem
Wybór odpowiedniego wykończenia publikacji to jedna z najważniejszych decyzji na etapie projektowania. Często skupiamy się na samej treści, grafice czy w końcu na marketingu, zapominając, że to właśnie oprawa fizycznie spaja całe dzieło. W przypadku niskich i średnich nakładów, gdzie budżet i czas odgrywają kluczową rolę, jednym z najpopularniejszych rozwiązań jest oprawa miękka szyta drutem. Czy sprawdzi się ona jednak w każdym przypadku? Nie za bardzo. Ale po kolei.
Czym jest oprawa szyta drutem?
W terminologii poligraficznej znana jest również jako oprawa zeszytowa. To niezwykle popularna i nieskomplikowana technika łączenia stron. Towarzyszy jej miękka okładka. Nie ma tu klasycznego grzbietu. Proces introligatorski polega tu na tym, że arkusze papieru są składane na pół, wkładane jeden w drugi (w tak zwany składka w składkę), a następnie łączone na środku za pomocą metalowych zszywek.
W ten sposób okładka oraz wewnętrzne kartki tworzą jedną całość. Proces jest nieskomplikowany, co gwarantuje ekspresowe tempo produkcji. Istnieją dwa warianty zszywania: standardową zszywką płaską oraz zszywką z oczkiem (z prostopadłym uchem, zwana też eurozszywką), która umożliwia łatwe wpięcie publikacji w segregator – w przypadku wydań periodycznych o charakterze kolekcjonerskim. Najczęściej stosuje się dwie zszywki, ale zdarza się – szczególnie dla większych formatów – łączenie stron ich większą liczbą.
Warto tu także wspomnieć, że okładka w przypadku omawianej oprawy może być z tego samego materiału, jak strony wnętrza lub innego – np. powlekanego, o większej gramaturze czy innym wolumenie. Może być ona uszlachetniona każdym rodzajem uszlachetnień – tradycyjnych i cyfrowych oraz pokryta laminatami. Ponadto – o czym zapomina wielu wydawców – nic nie stoi na przeszkodzie, aby do okładki dodać skrzydełka, zwiększając tym samym miejsce na dodatkowe informacje wydawnicze.
Jakie publikacje najczęściej wykorzystują oprawę szytą drutem?
Wspominaliśmy już o ograniczeniach „zeszytówki”. Jednak właśnie ze względu na swoją prostą formę, nieskomplikowany, tani i szybki proces produkcyjny znajduje ona bardzo szerokie zastosowanie w poligrafii. Najczęściej oprawia się w ten sposób:
- zeszyty szkolne oraz notesy
- czasopisma, ziny i gazety (szczególnie różnego rodzaju tygodniki)
- instrukcje obsługi i menu
- komiksy
- firmowe foldery, katalogi produktowe, informacyjne broszury oraz gazetki promocyjne
- programy teatralne, foldery towarzyszące wydarzeniom artystycznym i kulturalnym
- kolorowanki dla dzieci i bajki.
Wszędzie tam, gdzie liczy się krótki opis, przejrzysta prezentacja i szybki dostęp do informacji, styl zeszytowy sprawdza się idealnie.
Ograniczenia oprawy zeszytowej - kiedy może się nie sprawdzić?
Ta technika, choć dość wszechstronna, ma swoje technologiczne limity. Główną barierą jest ograniczona liczba stron. Zbyt gruby plik kartek spowoduje, że gotowy produkt będzie się nieestetycznie wybrzuszał, a grzbiet stanie się zaokrąglony i niestabilny. Zazwyczaj maksymalna grubość bloku wynosi kilka milimetrów (najczęściej do ok. 5-6 mm, co daje około 64-96 stron w zależności od gramatury surowca).
Jak to wyglada w praktyce? W naszej drukarni jesteśmy w stanie wykonać bloki:
- do 140 str. dla papieru offset 70 g,
- do 120 str. dla papieru offset 80-90 g,
- do 96 str. dla surowców powlekanych 150 g.
Drugim ograniczającym parametrem jest format – acz należy tu przyznać, że jest to dość spory zakres, bowiem minimalny format w Totemie to 90 × 125 mm, zaś maksymalny do 240 × 350 mm (portretowo) / 285 × 265 mm (albumowo).
Zeszytówka – tak jak już wspominaliśmy – nie pozwala także na uzyskanie płaskiego, kwadratowego grzbietu, na którym można by wydrukować tytuł książki. Dlatego jeśli wydawcy zależy, aby publikacja posiadała klasyczny grzbiet – lepszym wyborem będzie oprawa twarda szyta nićmi lub klasyczna oprawa miękka (klejona).
Kolejnym ograniczeniem jest fakt, że liczba stron w pliku produkcyjnym musi być zawsze wielokrotnością czwórki – każda fizyczna kartka po złożeniu daje bowiem 4 strony zadruku.
Rzecz następna – rodzaj i przeznaczenie publikacji. Ze względu na swój „zeszytowy” wygląd nie jest to oprawa, która pasuje do wyrafinowanych, czy ekskluzywnych z założenia publikacji.
